Liên kết để sản xuất và tiêu thụ lúa gạo.

Nhiều quan điểm cho rằng hiện mô hình thứ 3 hiệu quả hơn. 500 ha. Bởi dù đã thỏa thuận với dân cày là DN đầu tư vật tư nhưng dân cày đa phần không nhận của công ty cung ứng mà mua của các đại lý cấp 4 tại địa phương theo lề thói.

Bà Võ Thị Thu Hà, đại diện Công ty TNHH XNK Võ Thị Thu Hà ( TP HCM), cho biết với mô hình này, từ 200 ha bao tiêu ban sơ, hiện công ty đã ký hiệp đồng với các HTX địa phương bao tiêu lên đến 2. Song song, công ty cũng làm việc với lãnh đạo ngành nông nghiệp, công thương nghiệp huyện, tỉnh để được tương trợ khâu kỹ thuật, nguồn giống.

Tại hội thảo “Mô hình kết liên sinh sản và tiêu thụ lúa gạo” diễn ra ngày 17-9 ở TP HCM do Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) tổ chức, nhiều đại biểu cho rằng bây chừ có quá nhiều mô hình doanh nghiệp (DN) kết liên với dân cày nhưng để thành công thì cần một mô hình ưu việt. Công ty không trực tiếp ký hợp đồng với từng nông dân mà ký với HTX và HTX chịu bổn phận khai triển với các xã viên.

914 ha của toàn vùng nguyên liệu (khoảng 7% tổng sản lượng). Thứ hai là DN đầu tư giống rồi ký hiệp đồng tiêu thụ sản phẩm. Cụ thể như Công ty CP Docimexco (Đồng Tháp) chỉ thu mua được tại 4/12 HTX với tổng diện tích 90 ha/2.

Một số DN khác cũng kêu dù đã ký hợp đồng bao tiêu nhưng khi thấy giá lúa thị trường cao hơn, doanh nhân thu mua lúa tại ruộng thì nông dân lại “bẻ kèo”. Ông Trương Thanh Phong, Chủ tịch VFA, cho biết thực hiện theo chủ trương của Chính phủ về việc thu mua nông phẩm, hàng hóa duyệt y hợp đồng và liên kết đầu tư, tổ chức lại sản xuất theo hướng hiện đại nhằm tạo tiện lợi cho việc xuất khẩu gạo, thời gian qua, một số DN xuất khẩu đã vận dụng nhiều mô hình liên kết, bao tiêu sản phẩm với nông dân.

Trong số đó, hiện đang có 3 mô hình phổ quát nhất. Đối với một số mô hình khác, đại diện nhiều DN cho hay đã gặp khá nhiều khó khăn.

Thứ nhất là DN đầu tư tuốt đầu vào và bao tiêu đầu ra. “Ngành công thương sẽ chịu nghĩa vụ kết nối với nhà băng, các công ty cung ứng vật tư… còn công ty sẽ hỗ trợ tài chính và bao tiêu sản phẩm” - bà Võ Thị Thu Hà cho biết.

Giống lúa thì nông dân trồng đủ loại khác nhau nên khó bảo đảm chất lượng, khó thu mua. Làm theo tập quán, thói quen nên việc tạo mối kết liên kiên cố với nông dân gặp nhiều khó khăn. Để có mô hình này, không chỉ có vai trò của DN và nông dân mà cần có vai trò xúc tiến của chính quyền địa phương. Thứ ba là DN đặt hàng với các HTX, các ngành liên can và sau đó ký hiệp đồng bao tiêu sản phẩm.