Đời chia sẻ ngay viễn dương.

Vợ H

Bị hải quan Hải Phòng khởi tố về tội buôn hàng lậu qua biên giới. Thế nhưng điều xấu số nhất của người đi biển: Không phải bao giờ hạnh phúc cũng đến với họ nhiều như tiền nong. Còn táo Tây thì bán đầy ngoài chợ cạnh gánh hàng rau. Mỗi năm họ mang từ nước ngoài về hàng chục vạn tấn thuốc trừ sâu, phân hóa học, cho người dân cày chăm chút mảnh ruộng của mình, hàng trăm vạn tấn sắt thép cho các công trình công nghiệp mọc lên trên khắp giang san và họ lại đưa hàng triệu tấn gạo, than, dầu, nông phẩm, hải sản.

Có số được thần tài ủng hộ, đúng hơn là có ông chú làm tổ chức bên ‘Thực phẩm”, chạy được một chân thủy thủ trên con tàu biển thường xuyên đi về Hải Phòng - Hong Kong - Nhật Bản. Tam “bạc”  Thế nhưng không dễ mà được đi tàu. Một vị thuyền trưởng từng trải cảm thán giữa cuộc họp mặt bạn bè: “Sướng gì cái đời chúng tao: tiền bạc, tình bạc, sóng bạc!”.

Các tì thiếp bàn xinh xẻo đang nồng hậu rót bia rượu, bưng bê đặc sản cho chàng thủy thủ đập phá ở các bến cảng Việt Nam làm sao ngờ rằng thượng đế của họ mới vài hôm trước đã phải chia nhau từng can nước ngọt sinh hoạt và khát khao khi vớ được một mớ rau xanh, một mình ngồi ăn ngon lành như. Quan niệm về một lối sống vật chất cực đoan của nhiều thuyền viên đã làm bùng nổ những tấn thảm kịch gia đình.

V. Đến nhờ tôi nói hộ với sếp của H. Hiện tại, đời viễn dương không còn là đề tài bàn tán từ trong nhà ra ngoài phố, mà chỉ còn lại những kỷ niệm của một thời đã qua. Đi hỏi vợ bằng 2 chiếc xe Toyota mượn của các sếp làm náo động cả phố phường. Thế nhưng H. A - cô gái Hải Phòng có học, trẻ đẹp, nghe tin tàu chồng về Cảng Sài Gòn, vội bỏ công việc bế con đáp máy bay vào gặp chồng. Vợ H. Vào gần vùng biển Việt Nam, nhận được điện nhà: “Bến động!”.

000 người như H. Một số khôn ngoan, nhanh chân đầu tư tiền của dành dụm kinh dinh nhà đất.

Không được thiên thời, đại lợi, nhân hòa, cả thảy các Cty tàu địa phương chết trôi. Tàu Sunrise của Công ty Cổ phần vận chuyển biển Việt Nam. Cô bạn đã yên ủi A bằng cách dẫn ra nhiều gương gia đình thuyền viên quan hệ vợ chồng, cha con, anh em bị đồng tiền chen xấn xổ vào giữa, dẫn đến vợ chồng ly thân, anh em trường đoản cú, bố con bất hòa.

Đã cho “đô” vào bao cao su rồi nuốt! Khi tàu cập bến nước ngoài P. Vày nó đập vào mắt. Những cái tên như: Mũi Horn, Tam giác Quỷ, nghĩa trang tàu thuyền. Thuyền viên bị ném lên bờ, bị bỏ đói ở cảng biển nước ngoài. Sĩ quan đội tàu xuất thân từ những thành phần căn bản, tốt nghiệp các trường đại học hàng hải trong và ngoài nước.

Vậy mà T. T, một “Vosco” đi tàu S. Còn là thợ may phố huyện nghèo kiết, H. Khi các cửa hàng ở những cảng biển nước ngoài không còn ma lực mạnh mẽ như ngày xưa nữa, người ta bắt đầu cảm thấy khó chịu đựng được thêm nỗi vất vả gian khổ của đời thủy thủ, đã thế lại còn nguy cơ gặp cướp biển Somali, hoặc những trận bão bẻ con tàu gãy làm đôi.

K. Ngày nay, ăn nhiều bột ngọt người ta khuyến cáo có thể gây bệnh ung thư. Nhặt cất vỏ lon, để cho láng giềng làm bơ đong gạo, hoặc bày tủ ly! H. Cho H. Họ là “kiều” Việt! Nhưng họ đặc biệt thích các cô giáo cấp II, các cô thợ may xinh xinh, thư nhàn, không đề nghị làm ra tiền.

“Đêm trước hết trong khách sạn - A kể với bạn - Anh ấy không hỏi tao sống thế nào, chỉ thắc mắc mãi sao giá vàng lên nhanh thế. Mỗi Cty tàu có cả đạo quân hàng chục, hàng trăm thuyền viên dự trữ trên bờ, nhiều người sẵn sàng thà hoãn ngày cưới hơn là hoãn chuyến đi Nhật.

Khối kẻ đổi đời thành giàu, rồi lại về “mo”, kiếm cái xe ôm ra đứng đầu đường. Huống hồ kẻ đi biển cực chẳng đã. Nhịn ăn cái bắp ngô Nhật, có thể mua thêm bộ quần áo cũ về nước cho thằng em mặc đi gặp nhân tình. Thủy thủ nhiều màu sắc hơn. Trở thành một “VOSCO” (VOSCO - Cty Vận tải Biển Việt Nam - đã trở thành danh từ chung chỉ sự ấm no ở thành phố này).

P - một thanh niên gốc nông thôn cởi mở, chân chất, chỉ sau chục chuyến đi tàu đã xây nhà cao cổng kín, rồi nhốt chặt luôn cha mẹ, vợ con, cả tâm hồn mình, cách ly với hàng xóm và bạn bè. Thời kì đã tẩy bỏ lớp vàng mạ (sản phẩm kì dị của một giai đoạn lịch sử) cuộc đời viễn dương, để nghề đi biển hiện ra đúng với bản chất của nó - một nghề hiểm vất vả. Đời ngày nay không được chứng kiến cảnh trong quán ăn, một “Vosco” mặt bàng quan móc trong túi ra cái lọ peneciline, cẩn thận rắc những hạt bột ngọt xuống bát phở, nghe rõ cả tiếng thở dài của vị thực khách ngồi bên, nên chẳng thể hiểu câu ví: “Quý như là bột ngọt cánh!”.

Uống bia Sapporo. Đủ làm hết vía cả những “sói biển” đích thực. Nói với tôi: “Đôi lúc cũng giật thột sao lấy được vợ đẹp như thế!”. Trong mắt tầng lớp Hải Phòng, H.

Đi tàu trở nên trách nhiệm. - Kỹ sư điện Hàng hải than thở: “Tưởng nó (cán bộ tổ chức) là bạn học cũ, tàu về thì cũng chỉ “đi” “Ông già chống gậy” (Johnnie Walker) với thuốc 3 số, đúng nghĩa tặng quà! Thế là mới xuống tàu có hai chuyến, nó đã ném tao lên bờ.

Anh N. Được bà mẹ vợ mai sau quàng cả 2 tay cô con gái “rượu” lên cổ. Vợ H. Nghe thấy giọng quát nạt khổ cực của ông hàng xóm trước lời xin tiền thấm đẫm nước mắt của thằng con mua sách vở: “Nhà này không phải kho tiền! Mày cứ làm như bố mày ở VOSCO ấy!”. Các kiểu Cty thương nghiệp, nhập vào các kiểu ô tô đời mới, để mời mọc các kiểu người tiêu dùng.

Phương ngôn biển nói: “Biển không thích những con tàu chẳng thể chìm”. Họ đã chết cùng với tàu Vàm Cỏ 12 trên biển Quy Nhơn, tàu GARNET trên kênh đào Suez.

Nhà H. Của Việt Nam ra nước ngoài, khẳng định chủ quyền nhà nước trên các vùng biển Việt Nam. Thủy thủ P. Do đó, đi ra nước ngoài, họ bóp miệng tới từng cent (xu Mỹ) để dành mua đồ. Họ mặc quần bò, áo lông, chân đi giày Adidas, tay đeo đồng hồ Seiko, miệng nhai kẹo cao su và có lúc tiêu tiền Mỹ! Trong các quán ăn, ai nói to nhất, giọng khinh bạc nhất, kiểu cách quê kệch, có nhẽ là họ.

- Điện trưởng tàu V. H. Thế là H. “Đổi đời”. Hồi H. Đến khi H. Thỏ! K. , Họp thành xã hội đặc biệt, tục gọi là những “VOSCO”. Họ là niềm hãnh diện của cả làng mỗi khi về quê, là giấc mơ thời bao cấp của những kẻ nghèo.

V. Đôi khi họ lại làm cả thành phố xôn xao bởi dám xây một cái nhà cao những 3 tầng. Không bao giờ dám dẫn bạn vào nhà, vì bố nó sợ mất của. - Quản trị tàu - nói: “Khổ nhất là gặp một ông bếp tàu “4C” (con cháu các cụ) nghề ngỗng lùn tịt, lại mới thấy biển đã say, cho xơi toàn bánh mì khô. 3 năm đi Đức không bằng một lúc đi tàu”. Họ nguyên là những bộ đội giải ngũ, dân chài, học sinh các trường công nhân kỹ thuật đường biển và cả những người thiếu hẳn các điều kiện về thể chất, ý thức, nhưng có “cây que”, nếu không thì phải có một ông chú bà bác thế lực nào đó để biến một anh thợ may trở nên thợ máy như H.

Họ còn may đó! Có đến hàng chục thuyền viên muốn ném đi cả trăm, ngàn cục vàng cũng không được nữa. Trước và sau P. Chính họ là kẻ đầu têu cho cơn sốt đất một dạo của TPHCM. Đi tàu trở thành nghĩa vụ  Một sáng mùa đông, nhà tôi có khách. Giấc mơ làm giàu bằng đường buôn lậu của nhiều thuyền viên tự động vỡ vạc. Mặc dù, họ làm thuyền viên trên các đội tàu của ngành thủy sản, xăng dầu, lương thực, của các Cty tải biển như: Hải Phòng SHIP, VIETCO- SHIP.

Còn P. “10 năm đi Nga không bằng 3 năm đi Đức. Thằng bé không thể hiểu rằng để có cái nhà 3 tầng tường phủ dây leo, bố nó đã qua bao nhiêu ải.

Khoe rằng: Đã từng “đánh quả” từ Nhật Bản về 800 gói bột ngọt hiệu VESU, thắng 10 cây vàng. Đi đêm lắm cũng có ngày gặp ma. , Con trai của một quan chức, chỉ đòi trầm mình(!) khiến cho cả tàu phải lấy thừng trói anh ta vào giường. Biết người ta ghen tị. Đại gia như Vinalines thì cũng nửa chìm nửa nổi.

Đấy chính là anh bạn thợ may H. Ai đã đi biển không sống sót qua cảm giác: Đêm đến, giữa trời và biển như hai tổng thể vĩ đại úp chụp lên nhau, con đứa ở giữa thật là nhỏ bé, cô đơn khủng khiếp trong cái cabine chật chội của mình. Không phải đi tàu. Thời mở cửa với kinh tế thị trường chóng vánh lật đổ ắt giá trị vật chất đã làm xênh xang cho người thủy thủ.

Vòng quay khởi lại từ đầu. Chỉ cười nhạt. Đến giờ P. Đánh phấn cả ngày không còn bị xem là thói xa xỉ đáng ghét và mặc áo “suvectômăng” đi chơi phố thì bị xem là nhà quê! Xe Cub mất địa vị là tài sản độc quyền của dân tàu biển.

Nhà người ta chẳng có gì. Mỗi khi tàu từ Nhật về H. Thế nhưng, những người đi biển là một bộ phận không thể thiếu được của nền kinh tế quốc dân. Người ta cồn cào khao khát lục địa: Thèm một mặt bằng kiên cố không nghiêng ngả dưới chân mình; thèm nghe cả tiếng láng giềng cãi nhau; thèm nhìn thấy một “bóng hồng”, trong khi mùa xuân đã về, vẫn lang thang nơi góc bể chân mây.

Trước tiên là giấu tiền, vàng xuống tàu. Đã bao nhiêu lần, H. Ngày ấy vàng hiếm đến nỗi kẻ viết bài này hưởng lương kỹ sư, 5 năm không dính rượu chè, bài bạc, nghiện hút, vẫn không mua nổi 1 chỉ vàng đeo ngón tay! Đấy là mới kể một mặt hàng rất phúc hậu, mà “lính viễn dương” thì “đánh” từ xe máy đến cuộn chỉ. Họ không có đủ thiên tài, tri thức để giữ vị trí ngày xưa của mình trong thang xã hội hiện tại.

P. M. H. Mặc bộ đồ “suvectômăng” giá 1 chỉ vàng, dắt vợ dắt con cũng đi ăn phở, nhưng là phở “chui”, không phải xếp hàng. Giấc mơ thời bao cấp  Hồi đầu những năm 80, đối với nhiều người dân phố Cầu Đất, thị thành Hải Phòng, sự kiện mỗi ngày H - một cư dân của họ, dùng hết nửa bao thuốc lá “3 số” (vừa hút vừa làm “công tác đối ngoại”) bị xem là thói xa hoa kinh khủng.

Kể trên. H. Phần nhiều còn lại bỗng thấy mình thành gà công nghiệp trên đất liền.

“Ních” một bụng cơm, một bụng nước, lấy sức đi bộ lang thang cả chục cây số, có hôm trong tuyết lạnh âm 5 độ, để tha vác vài tấn hàng từ các bãi bán đồ cũ về tàu.

Lợi nhuận siêu cấp mạ vàng cuộc thế thủy thủ. Gọi cái đùi gà chặt cho cả nhà, khiến cô chủ quán luôn miệng dạ ran. Chả trách bọn trẻ thơ vẫn cứ hát: “Đẹp giai đi bộ không bằng anh rỗ đi “doa” (xe đạp Peugeot), Anh rỗ đi “doa” không bằng anh già đi Cup, Anh già đi Cup không bằng anh cụt VOSCO”.

Bởi thế, biển chỉ ưng những người dũng mãnh, tâm thần của họ phải chắc và dai như sợi dây cáp thuyền buồm, để chống chọi với thử thách khắc nghiệt chẳng kém sóng gió. Buổi chiều, H. Có điều nghe tưởng nghịch lý: Cuộc sống vật chất mỗi lần xuất ngoại của những nhà đi biển triệu phú ấy đôi lúc không khác “cái bang” - từ của TH. S. K. Nhiều người tin rằng họ có khả năng biến cái chẳng thể trở thành có thể, như đưa cả đàn con cháu từ nông thôn ra thành phố.

Suốt 3 niên học cấp I, thằng con của P. Cái thời hoàng kim tha lôi ào ạt hàng “second- hand” thượng vàng hạ cám từ nước ngoài về Việt Nam thu bộn tiền cũng kết thúc, chẳng cần hoạt động ngăn chặn của công an và hải quan. Còn mấy thằng “đi” phong bì, thì hết Nhật lại Hong Kong, chẳng thấy giáo huấn “Hoa thơm cho mỗi người hưởng một tí”! Hoa thơm? Thế nhưng đi biển là nghề hiểm, khó nhọc, không đơn giản là một cuộc dạo chơi nhẹ nhàng, lại hái ra tiền, như các bạn đọc của những tiểu thuyết hình sự đăng nhiều kỳ trên báo thường bị ngộ nhận.

Lại ngập mặt vào bán lấy tiền, mua “đỏ” (tiếng lóng chỉ vàng), mua “xanh” (đôla). Là hàng chục thuyền viên khác phải hầu tòa vì tội danh hao hao. Bao giờ họ mới được hưởng đãi ngộ xứng đáng với những công sức của họ?. Có kẻ giấu kỹ đến mức quên giấu ở đâu! Tàu càng gần nhà, tâm thần càng căng: thương chính làm chặt hay lỏng? Bạn đã nhìn thấy đàn ông khóc bao giờ chưa? Tàu H.

Cuộc chạy xuống tàu mới là phát động! Còn phải chạy được đi đâu? Đi “tam giác vàng” (Hong Kong- Nhật Bản - Singapore) một tháng một chuyến, hàng Second-hand vừa nhặt vừa mua, vừa nhiều vừa rẻ? Hay đi Châu Âu 6 tháng một chuyến, ngắm trăng suông Địa Trung Hải và nếm mùi vịnh Biscay gào thét? Hiển nhiên, những cửa hàng ở cảng biển nước ngoài hấp dẫn thủy thủ Việt Nam hơn là vẻ lãng mạn của biển cả! Chưa hết, chạy đi đâu xong lại chạy đi lâu.

Xong rồi là lăn ra ngủ!”, không biết những giọt nước mắt tủi lặng lẽ của vợ. Vất hết hàng hóa buôn lậu xuống biển! Hôm ấy có nhiều đàn ông đã khóc. Chưa bao giờ được đi tàu, trông biết là “rách”, vặc lại: “Thì lên bờ đi! Ai bắt ông khổ!”. Thành thợ máy chấm dầu trên tàu, chủ nhân của một căn nhà 100m2 mặt phố, đầy ắp kẹo Tây, táo Tây, thì H.

Vẫn ngạc nhiên sao có thể cõng cái tủ lạnh như con kiến tha hạt gạo leo lên cái thang dây đu đưa trên tàu! Rồi thì đến lúc giấu hàng, xong rồi mà lòng chưa yên, nửa đêm lại lục tục dậy kiếm tìm chỗ khác.

Chẳng dám mơ đến sờ vào ngón tay út của cô. H. H - cán bộ Đảng ủy Thủy sản Hạ Long được cơ quan cho xuống tàu đi Nhật “cải thiện”, hồi tưởng: “Say sóng ấy à! Giá có cục vàng to bằng hòn gạch ném đi để được lên bờ, cũng ném!”. Người ta đổ xô ra cửa bàn tán, chỉ trỏ (không khen cô dâu, chú rể) khen chiếc xe đẹp! Hồi ấy, ở Hải Phòng có hơn 1.

Buổi sáng, người ta xếp hàng ăn phở mậu dịch “không người lái”, H. Chuyến nào hàng thoát lên bờ, sau khi bị vặt từ trên tàu xuống cổng cảng, P. Trong các gia đình thường thường bậc trung tỉnh thành, người ta dùng dàn âm thanh lập thể, chứ không xài máy quay đĩa “mét hai”.

Chẳng còn ai trầm trồ nữa trước những ngôi nhà 3 tầng của “lính” viễn dương. “Đổ” xà phòng Camay, bột ngọt A-one và xích líp Nhật cho bà. Rất dễ nhận ra họ trên đường phố. Xây nhà cao nhất đô thị hiện giờ là người trên bờ. Cái gì cũng có: Radio - quay đĩa National dài “mét hai” (1,2m), tivi Panasonic đen trắng, xe Honda đời 78 màu xanh ốc bươu, máy khâu “Con bướm” 5 ngăn và tủ lạnh Toshiba “Đầu gấu” 2 cửa.

Muốn xuống được tàu phải có sự đảm bảo bằng lý lịch, công nhận bằng nhiều con dấu. Họ trở thành nguồn đề tài vô tận để cho dân tình thích đàm tiếu đủ chuyện, đại loại: Vợ họ ngày thường mà cũng đánh phấn, con họ cầm gặm nguyên quả táo Tây, làm nghẹn ngào cả người nghe! Hiển nhiên, họ là khách được đón đợi của nhiều bà mẹ có con đến tuổi gả chồng.

Là một cô giáo cấp II, con bà bán hàng tạp phẩm chợ Sắt.